Cyberseks stał się jedną z bardziej powszechnych form nawiązywania stosunków seksualnych. Z badań wynika, że ok 30% dorosłych przyznaje się do szukania i nawiązywania relacji seksualnej przez internet.

Kategorie zachowań seksualnych w sieci

Patrick Carnes w książce „Cyberseks” wyróżnia kilka kategorii zachowań seksualnych w sieci:

  1. Rozrywka
  2. Napastowanie seksualne
  3. Odkrywanie
  4. Predysponowanie
  5. Zachowania kompulsywne (często utrzymujące się całe życie)

1. Osoby używające cyberseksu dla rozrywki korzystają z niego tylko czasami na zasadzie wzmocnienia doznań seksualnych. Korzystanie z seksu w sieci nie powoduje w ich życiu strat z obszarze zawodowym, czy osobistym.

2. Napastujący seksualnie wykorzystują znalezione w internecie treści czy zdjęcia do agresji lub wykorzystania innych osób. Często wydaje im się zabawne to, co robią.

3. Odkrywający to osoby, dla których seks w internecie wcześniej nie istniał, a w ich życiu seksualnym nie było nieprawidłowości. Jednak z powodu pewnych deficytów w życiu osobistym odrywają seks w sieci i odnajdują tam to, czego brakuje im w rzeczywistości np. romans, lub seks z kobietą dla mężatki z dwojgiem dzieci. W sieci mogą swobodnie realizować swoje pragnienia. Może im to zabierać dużo czasu.

4. Osoby predysponowane kilka godzin w tygodniu lub okazjonalnie używają internetu w celu szukania pornografii lub czatów z przekazem na żywo. Narażeni są jednak na to, że kiedyś trafią na treści lub czynności, którym nie będą potrafili się oprzeć i stopniowo będą zwiększać czas poświęcony na cyberseks.

5. Zachowania kompulsywne związane z cyberseksem trwają większość dorosłego życia. Należą do nich: masturbacja, oglądania pornografii, podglądanie, ekshibicjonizm, korzystanie z prostytucji, fetyszyzm.

Dlaczego uzależniamy się od cyberseksu?

O kompulsji mówimy wtedy, kiedy zachowanie służy rozładowaniu napięcia i czujemy się przymuszeni do powtarzania go właśnie w tym celu. Pod nagromadzonym napięciem kryją się różnego rodzaju emocje, często nierozpoznane, nieprzyjemne, których przeżywania chcemy uniknąć. Kompulsywne zachowania seksualne – takie jak oglądanie pornografii czy masturbacja – trwale zmienia psychikę, podobnie jak uzależnienie chemiczne. Osoby uzależnione tylko poprzez powtarzalne zachowanie mogą poczuć się dobrze. Tracą zdolność odczuwania radości czy przyjemności inną niż ta drogą. Nieprzyjemne emocje, frustracja wynikająca z codzienności, z nieudanych relacji pozostaje za każdym razem rozładowywana. Unikają konstruktywnych sposobów rozwiązywania trudności. Obraz siebie waha się pomiędzy bardzo negatywnym a wyidealizowanym i marzeniowym. W trakcie seksu przez internet można poczuć się przez chwilę niezwykle atrakcyjnym. W przeciwieństwie do codzienności, gdzie górę biorą kompleksy, brak bliskiej relacji czy lęk przed oceną.

Diagnozowanie uzależnienia od cyberseksu

Międzynarodowa klasyfikacja chorób ICD 11 opisuje jednostkę chorobową, jaką jest kompulsywne zaburzenie zachowania seksualnego. Polega ono na uporczywym, powtarzającym się wzorcu braku kontroli intensywnych impulsów lub popędów seksualnych, powodujących powtarzające się zachowania seksualne. Objawy obejmują powtarzające się czynności seksualne, które stają się centralnym punktem życia danej osoby. Prowadzą do upośledzenia i zaniedbania w dziedzinie osobistej, zawodowej, rodzinnej czy społecznej. Obecnie trwa dyskusja i prowadzone są liczne badania, czy kompulsywne zachowania związane z seksem są tożsame z uzależnieniem. ICD 11 odróżnia je od zespołów uzależnienia, jednak coraz więcej badań wskazuje, że podobnie jak w uzależnieniu, mamy do czynienia ze wzrostem tolerancji podczas oglądania porno i objawami odstawienia, co jest kluczowe w przypadku diagnozy uzależnień.
Do głosu dochodzą argumenty, że WHO odrzuciło uzależnienie od pornografii, czy uzależnienie seksualne. Pytanie jednak, czy to ma znaczenie w sytuacji cierpienia i konieczności pomocy osobom, które kompulsywnie powtarzają zachowania seksualne w celu rozładowania nagromadzonego napięcia psychicznego.

Pozostaje ogromne pole do pracy terapeutycznej i pomocy osobom kompulsywnie powtarzającym zachowania seksualne. Leczenie może odbywać się zarówno w formie indywidualnej, jak i grupowej. Praca terapeutyczna powinna koncentrować się zarówno na zrozumieniu mechanizmów uzależnienia, jak i uczeniu właściwych sposobów regulacji emocji.

Justyna Glińska – psycholog, certyfikowana specjalistka psychoterapii uzależnień