Uzależnienie od telefonu, czy też problemowe używanie telefonu komórkowego nie jest ujęte w żadnej klasyfikacji medycznej. Badający zjawisko używają kilku określeń opisujących problem:

  • Nałogowe, szkodliwe korzystanie z telefonu
  • Syndrom nadmiernej zależności od telefonu komórkowego
  • Fonoholizm

Specjaliści zgodnie uważają, że o problemie można mówić wtedy, kiedy używanie telefonu zakłóca życie, skutkuje nieudanymi skutkami kontrolowania oraz uporczywą potrzebą używania. W badaniach z 2017 roku przeprowadzonych na grupie 22 086 młodych osób w wieku 12-18 lat uzyskano dane, z których wynika, że regularne korzystanie z telefonu rozpoczyna się w wieku 10 lat. 37,5 % badanych nie wyobraża sobie codziennego życia bez telefonu. Według autorów raportu 2- 3% badanych spełnia kryteria uzależnienia od telefonu.

Objawy uzależnienia od telefonu

Uzależnienie od telefonu komórkowego opisywane jest jako nieprawidłowy wzorzec korzystania z tego urządzenia, polegający na co najmniej pięciu spośród wymienionych objawów:

  1. Silne pragnienie korzystania z telefonu, przejawiające się uporczywym myśleniem o tej czynności.
  2. Zwiększanie się częstotliwości i wydłużania czasu korzystania z telefonu.
  3. Powtarzające się nieskuteczne próby zaprzestania używania telefonu lub ograniczania jego użycia.
  4. Lęk, niepokój, objawy depresyjne przy próbach odstawienia, ograniczenia używania telefonu.
  5. Pojawienie się problemów finansowych, zawodowych, społecznych i rodzinnych w wyniku nadmiernego korzystania z telefonu.
  6. Pojawienie się kłamstw wobec bliskich w związku z ilością czasu poświęconego na używanie telefonu i kosztów z tym związanych.
  7. Używanie telefonu w celu poprawy gorszego samopoczucia związanego z nudą, osamotnieniem, niepokojem czy depresją.

Uzależnienie od telefonu – skutki zdrowotne

  • Konsekwencje używania smartfona dla zdrowia fizycznego, to przede wszystkim zaniedbanie aktywności fizycznej przy jednoczesnym zbyt długim przebywaniu w nienaturalnej pozycji dla kręgosłupa szyjnego.
  • Coraz częściej dochodzi też do wypadków na drodze w wyniku rozproszenia uwagi z powodu korzystania z telefonu przez pieszych lub prowadzących samochód. Pogorszenie jakości snu uznawane jest za jedną z najczęstszych konsekwencji używania smartfonów. Inne skutki, jakie wymieniają badacze to problemy ze wzrokiem, zawroty i bóle głowy.
  • Konsekwencje psychiczne to przede wszystkim występowanie zaburzeń lękowo-depresyjnych, wzrost izolacji społecznej, trudności w koncentracji i zapamiętywaniu, także poczucie ciągłego rozproszenia, przeciążenia bodźcami i poirytowania.

Jak leczyć uzależnienie od telefonu?

Leczenie uzależnienia od telefonu polega na psychoterapii (zmiana zachowań nałogowych) i czasem farmakoterapii (w przypadku objawów depresyjno-lękowych). Ważne są również zasady profilaktyki. W przypadku dzieci i młodzieży zasady te wprowadzają rodzice. Przykładowe zalecane zasady korzystania z telefonu:

  1. Nieużywanie telefonu na 2 godziny przed snem i przez pierwsze 30 minut rano.
  2. Wyłączanie telefonu w miejscach takich jak szkoła, samochód, kino, teatr.
  3. Niekorzystanie z telefonu w trakcie posiłków, toalety, spotkań z rodziną czy z przyjaciółmi.

Justyna Glińska – psycholog, certyfikowana specjalistka psychoterapii uzależnień